Gökyüzü artık daha güvende! Artan İHA kullanımıyla birlikte güvenlik risklerini minimize etmek isteyen Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi’ni (İHATTYS) hayata geçiriyor. Bu yenilik, izinsiz ve kontrolsüz drone uçuşlarını anında tespit ederek Türk hava sahasını koruma altına alacak.
SHGM tarafından hazırlanan “İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı” taslağı, kamuoyunun görüşüne sunuldu. Taslak, İHA’ların tasarımı, üretimi, piyasaya sürülmesi ve Türk hava sahasındaki operasyonlarını yeniden düzenliyor. Böylece hem emniyet hem de güvenlik standartları Avrupa Birliği normlarına uyumlu hale getiriliyor.
İHA Operasyonları Risk Kategorilerine Ayrılıyor
Yeni düzenlemeye göre İHA operasyonları üç ana kategoriye bölünüyor: Açık, Özel ve Sertifikalı. Sertifikalı kategorideki İHA’lar kalabalık insan grupları üzerinde uçuş yapabilecek, insan ve tehlikeli madde taşıyabilecek. Bu kategorideki araçlar için SHGM tarafından uçuşa elverişlilik sertifikası verilecek.
Yabancı tescilli İHA’lar için ise 20 gün önceden uçuş izni alma zorunluluğu getiriliyor. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış İHA sistemleriyle yapılacak bitki koruma uygulamaları ise tehlikeli madde taşımacılığı kapsamı dışında tutulacak.
İHATTYS ile Merkezi Kontrol ve Anlık Takip
İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi, kayıtlı tüm İHA’ların anlık konum ve uçuş durum bilgisini merkezi olarak izleyecek. Sistem sayesinde coğrafi bölge verileri dijital formatta yayınlanacak, uçuş izin başvuruları çevrim içi takip edilecek ve aynı hava sahasını kullanan birden fazla İHA arasında olası çatışmalar önceden tespit edilerek pilotlara uyarı verilecek.
Tarım ve Orman Bakanlığı ruhsatlı İHA’larla serbest bölgelerde (yeşil alan) ve meskun mahal dışında yapılacak tarımsal operasyonlarda sadece İHATTYS üzerinden bildirim yeterli olacak; ek operasyonel izin gerekmeyecek. Böylece hem bürokrasi azalacak hem de yasal çerçeve netleşecek.
İhlallere Ağır Yaptırımlar
Talimata aykırı hareket eden işletici ve pilotlar hakkında 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ile idari para cezaları uygulanacak. Denetimlerde eksiklik tespit edilenlerin Hafif İHA İşleticisi Sertifikası ve pilot yetkinlik belgeleri askıya alınabilecek veya iptal edilebilecek. İzin alınmadan veya yasaklanan sahalarda uçuş yapanlar hakkında ayrıca Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulacak.
İşletici ve pilotlar, İHA’ların terör amaçlı veya yasa dışı kullanımına karşı tedbir almakla da yükümlü olacak. Mahremiyet ihlali durumunda ise Türk Ceza Kanunu hükümleri devreye girecek.
