Bayram tatilinde havalimanları adeta birer arı kovanı gibi çalışıyor. Uçaklar dolup taşıyor, yolcular telaş içinde koşturuyor ama arka planda tüm bu yoğunluğu omuzlayanlar var: yolcu hizmetleri memurları. 8 yıllık tecrübeli bir yolcu hizmetleri memuruyla konuştuk. Bayramın onun ve meslektaşları için ne anlama geldiğini, yolcuların davranışlarını ve sektörün gerçeklerini samimi bir dille anlattı.
Ne zamandır havacılık sektöründesiniz?
Bu yıl 8. yılım oldu.
Bayramlarda izin alabiliyor musunuz?
Operasyon tarafında olduğumuz için vardiyamıza bağlı olarak bayramlarda izin denk gelebiliyor. Resmi tatil olduğu için yasal olarak yıllık izin kullanmak isterseniz bu günler yıllık izinden düşülemediği için firmalar bu günlerde yıllık izin kullandırmak istemiyor.
Bayram sizin için ne ifade ediyor?
Öncesinde ciddi bir yoğunluk olduğu için toplu tatiller bizim sektörde sadece yöneticilerin sevdiği özel günlerdir. Uçak doluluk oranları yükselir, karlılık artar. Bizim içinse kazasız belasız bir operasyon yürütmekten başka düşündüğümüz bir şey yok. Bayram kutlamayalı uzun zaman oldu. Artık sıradan bir gün gibi geliyor. Bizim için öncesi ve sonrası var: Öncesi gidiş, sonrası dönüş yoğunluğu.
İş arkadaşlarınızla bayram nasıl geçiyor?
Sıradan günden farksız. Bayramlaşma olursa oluyor, olmazsa kimse size “Neden benim bayramımı kutlamadın?” diye küsmez.
Vardiyanıza göre bayramda aile büyüklerinizi ziyarete gidebiliyor musunuz?
Elbette bir şekilde ayarlayıp büyüklerimizin ellerini öpmeye gidiyoruz. Ancak operasyondan çıkmış bir personel takdir edersiniz ki pek gittiği yere bayram havası taşımıyor. Sabah iş, öğle iş, gece iş… Artık hangi vardiyadaysanız sürekli işe gideceğinizi düşünüp duruyorsunuz.
Aileniz bayramlarda çalışmak zorunda olmanıza nasıl bakıyor?
Ekmek parası sonuçta. Herkes bayramda olmasa da bir gün çalışıyor. Bayramda çalışmak zorunda olduğumuz yaşam şartlarındayız. Ülkemizde bayramda izin kullanabilen ne kadar insan var ki? Sektöre ilk girdiğinizde biraz sancısını çekiyorsunuz ancak zamanla o yalnızlık hissi gidiyor. Hem siz alışıyorsunuz hem aileniz. Evde tam bir bayram havası olmuyor. Özellikle çocuklu aileler için durum daha zor oluyordur.
Bayram dönemlerinde yolcu profili ve davranışları nasıl oluyor? Normal günlere göre fark var mı?
Yolcu profili değişiyor, bir telaş havası hâkim oluyor. Bayram öncesinde memleketine giden, tatile giden yolcular var. Bir de havalimanlarındaki yoğunluk insanları “Geç kalır mıyım acaba?” hissine sürüklüyor. En nihayetinde bagaj sırası bekliyor, güvenlikten geçerken sıra bekliyorlar. Büyük havalimanlarında, özellikle ilk defa uçan yolcu kapı bulma konusunda da endişeleniyor. Bazı yolcular kapının tam uçuş vaktinde kapandığını düşünerek son dakikaya kadar oyalanıyor ve 5 dakika kala kapıya geliyor. Ama biliyorsunuz uçuş saatinden 20 dakika önce kapıları kapatıyoruz. Bu yolcular eğer gün içerisinde yakın saatlerde boş sefer bulamazlarsa biraz sinirleniyor. Onları da anlamak lazım; tatil ayarlıyor, otelde bir gün yanıyor, transferi yanıyor… Her ne kadar sorun kendilerinden kaynaklansa da bir zarar ve buna biz de üzülüyoruz doğal olarak. Memleketine giden yolcular otobüs gibi her şeyi taşıyabileceklerini düşünüyor. Bazı yolcular çuval ile geliyor, tabii bunları sardırmak lazım. Bu da ekstra maliyet, onu da öğrenince sinirlenebiliyorlar. Et vs. taşımak istiyorlar ancak buna müsaade edilmiyor. Özellikle Kurban Bayramı’nda bununla çok karşılaşıyoruz.
Yolculara özellikle bayram döneminde ne gibi tavsiyeleriniz olur?
Havalimanına mutlaka erkenden gelsinler. Valizlerini kendileri hazırlasınlar, başıboş hiçbir yerde bırakmasınlar. Havalimanında şaka yapmasınlar; örneğin biz “Tehlikeli bir madde var mı?” diye sorduğumuzda “Bomba var” demesinler, yoksa polisle muhatap olurlar. Valiz hazırlamadan önce, eğer özel bir şey taşıyacaklarsa mutlaka ilgili havayolunun uçak içerisinde veya kargo altında taşınabilecek eşyalar listesini kontrol etsinler.
Bu röportajda gördüğümüz gibi, bayram bizim için sevinç ve dinlenme zamanı olsa da havacılık gibi kritik sektörlerdeki yolcu hizmetleri memurları için yoğun bir mesai dönemi. Onların fedakârlığı sayesinde tatil yapan milyonlarca yolcu sorunsuz uçabiliyor. Bir dahaki bayramınızda havalimanında çalışan personele bir “teşekkür” etmeyi unutmayın; çünkü onlar da bayramı en az siz kadar hak ediyor.
