Küresel havacılık güvenliğinde yolcu alışkanlıklarını kökten değiştirecek bir karar Avustralya kıtasından geldi. Ülkenin bayrak taşıyıcısı Qantas, düşük maliyetli iştiraki Jetstar ve rakibi Virgin Australia, uçuş emniyetini gerekçe göstererek kabin içinde taşınabilir şarj cihazı (powerbank) kullanımına yasak getirdi.
Alınan bu radikal karar, cihazların uçakta taşınmasını değil; uçuş esnasında aktif olarak kullanılmasını kapsıyor. Havayolları, lityum iyon pillerin aşırı ısınma (thermal runaway) ve alev alma riskine karşı bu önlemi aldıklarını duyurdu.
Yasak Ne Zaman Başlıyor?
Havayolu şirketleri operasyonel geçiş için iki farklı takvim belirledi. Biletini almış yolcuların şu tarihlere dikkat etmesi gerekiyor:
- Virgin Australia: Yeni uygulama 1 Aralık 2025 tarihinden itibaren tüm uçuşlarda geçerli olacak.
- Qantas ve Jetstar: Qantas Grubu’na bağlı havayolları ise kısıtlamayı 15 Aralık 2025 itibarıyla başlatacak.
Yolcular İçin Yeni Kurallar Neler?
Yayınlanan güvenlik bültenlerine göre, yolcular powerbanklerini yanlarında taşımaya devam edebilecek ancak kullanım konusunda katı sınırlar çiziliyor. İşte yeni kuralların detayları:
1. Şarj Etmek Yasak
Yolcuların uçuş boyunca powerbank kullanarak cep telefonu, tablet veya bilgisayarlarını şarj etmeleri tamamen yasaklandı. Cihazlar sadece “kapalı” konumda taşınabilecek.
2. Priz Kullanımı Kısıtlandı
Powerbanklerin kendisinin de uçak içi eğlence sistemlerindeki USB portlarından veya koltuk altı prizlerden şarj edilmesi güvenlik ihlali sayılacak.
3. Erişim ve Taşıma Kuralı
Daha önceki kurallarda olduğu gibi powerbankler sadece el bagajında (kabin bagajı) taşınabilecek; uçak altı kargo bölümüne verilmesi kesinlikle yasak. Yeni kuralla birlikte, yolcuların cihazları “kolayca ulaşılabilir” bir yerde (örneğin ön koltuk cebinde) tutması ve baş üstü dolaplarına koymaması isteniyor. Bu kural, olası bir ısınma durumunda kabin ekibinin cihaza en hızlı şekilde müdahale edebilmesi için getirildi.
4. Adet Sınırı
Yolcu başına taşınabilecek powerbank sayısı maksimum 2 adet ile sınırlandırıldı. Ayrıca kapasitesi 160 Wh (Watt-saat) üzerindeki cihazların uçağa kabul edilmeyeceği hatırlatıldı.
Neden Şimdi Yasaklanıyor?
Havacılık otoriteleri, son yıllarda uçak içinde artan elektronik cihaz yangınlarına dikkat çekiyor. Powerbankler, enerji aktarımı sırasında ısınma eğilimi gösteren cihazlar. Basınçlı kabin ortamında, aktif kullanım sırasında (deşarj olurken) veya şarj edilirken bu ısınma, lityum pillerin alev almasına neden olabiliyor. Qantas ve Virgin Australia’nın bu hamlesinin, IATA nezdinde küresel bir standarda dönüşüp dönüşmeyeceği ise sektörde merak konusu.
