Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA), Airbus A320 ailesi uçaklarında yaşanan “istemsiz burun aşağı verme” (uncommanded pitch down) olayının ardından acil bir uçuşa elverişlilik direktifi (AD) yayınladı. Kritik direktif, uçuş kumanda bilgisayarlarından biri olan ELAC sisteminde acil parça değişimi öngörüyor.
Acil Direktifin Gerekçesi: A320’de Yaşanan İrtifa Kaybı
EASA tarafından 2025-0268-E numarasıyla yayınlanan acil durum direktifi, yakın zamanda bir Airbus A320 uçağında meydana gelen ciddi bir olaya dayanıyor. Rapora göre söz konusu uçak, otopilot devredeyken aniden ve komut dışı bir şekilde “sınırlı burun aşağı verme” hareketi gerçekleştirdi.
Olay sırasında otopilotun devrede kaldığı ve kısa süreli bir irtifa kaybı yaşandığı, uçuşun geri kalanının ise sorunsuz tamamlandığı belirtildi. Airbus tarafından yapılan ön teknik değerlendirmeler sonucunda, bu durumun “etkilenen ELAC” (Elevator Aileron Computer) ünitesindeki bir arızadan kaynaklanmış olabileceği tespit edildi.
EASA, bu durum düzeltilmediği takdirde, en kötü senaryoda uçağın yapısal limitlerini aşabilecek düzeyde istemsiz elevatör (irtifa dümeni) hareketine yol açabileceği uyarısında bulundu.
Teknik Detaylar ve Zorunlu Değişim İşlemleri
Yayınlanan direktif, 29 Kasım 2025 tarihi itibarıyla yürürlüğe giriyor. EASA, sorunun çözümü için “etkilenen ELAC” olarak tanımlanan parçaların, “kullanılabilir (serviceable) ELAC” üniteleriyle değiştirilmesini zorunlu kıldı.
- Etkilenen Parça: ELAC B L104.
- Onaylı/Kullanılabilir Parça: ELAC B L103+.
Direktif kapsamında uçaklar iki gruba ayrıldı. “Grup 1” olarak tanımlanan ve üzerinde hatalı ELAC parçası bulunan uçaklar için aksiyonun bir sonraki uçuştan önce alınması gerekiyor. Ancak EASA, değişim işleminin yapılabileceği bir merkeze gidilebilmesi için; yolcusuz olması, ETOPS operasyonu yapılmaması ve maksimum 3 uçuş döngüsü (cycle) ile sınırlı kalması kaydıyla “ferry flight” (konumlama uçuşu) izni verilebileceğini belirtti.
Hangi Uçak Modelleri Etkileniyor?
Acil uçuşa elverişlilik direktifi, Airbus A319, A320 ve A321 serisi uçakların hem CEO (mevcut motor seçeneği) hem de NEO (yeni motor seçeneği) versiyonlarını kapsıyor. Etkilenen modeller şunlardır:
- A319 Serisi: A319-111, A319-112, A319-113, A319-114, A319-115, A319-131, A319-132, A319-133, A319-151N, A319-153N, A319-171N, A319-173N.
- A320 Serisi: A320-211, A320-212, A320-214, A320-215, A320-216, A320-231, A320-232, A320-233, A320-251N, A320-252N, A320-253N, A320-271N, A320-272N, A320-273N.
- A321 Serisi: A321-211, A321-212, A321-213, A321-231, A321-232, A321-251N, A321-252N, A321-253N, A321-251NX, A321-252NX, A321-253NX, A321-271N, A321-272N, A321-271NX, A321-272NX.
Airbus, konuyla ilgili operatörlere yönelik “Alert Operator Transmission” (AOT) A27N022-25 dokümanını yayınlamış durumda.
