İran savaşı jet yakıtı krizi, Orta Doğu’daki gerilimin havacılık sektörünü vurmasıyla milyonlarca yolcuyu etkiliyor. Jet yakıtı fiyatlarındaki keskin artış ve tedarik endişeleri, havayolu şirketlerini Mayıs ayı uçuş programlarında radikal kesintilere gitmeye zorladı.
Havacılık veri analizi şirketi Cirium’un verilerine göre, son iki haftada dünya genelinde uçuş programlarından yaklaşık 2 milyon koltuk çıkarıldı. Toplam koltuk kapasitesi 132 milyondan 130 milyona geriledi ve binlerce sefer iptal edildi. Fiyatların kısa sürede neredeyse ikiye katlanması, sektördeki en büyük operasyonel gider kalemini ağır şekilde vurdu.
Özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden geçen yakıt tedarik zincirindeki aksaklıklar, Avrupa-Asya hatlarını ve Körfez bağlantılarını olumsuz etkiledi. Havayolları, artan maliyetleri dengelemek için daha küçük ve yakıt verimliliği yüksek uçaklara yönelerek frekansları düşürmeye başladı.
İran savaşı jet yakıtı krizi kapsamında kapasite azaltımında öne çıkan havayolları şöyle:
- Türk Hava Yolları (THY): Son dönemde küresel ağında en fazla kapasite düşüşü yapan şirketlerden biri oldu, genişleme planları gözden geçiriliyor.
- Lufthansa: On binlerce uçuşu iptal ederek operasyonlarını daralttı.
- Air China: Çin merkezli dev, önemli ölçüde kapasite azalttı.
- Delta Air Lines ve Körfez taşıyıcıları da benzer önlemler aldı.
Düşük maliyetli havayollarının (LCC) bu süreçten daha fazla etkilendiği belirtiliyor. Sektör uzmanları, jeopolitik risklerin devam etmesi halinde yaz aylarında bilet fiyatlarında ciddi artışlar ve ek sefer iptalleri olabileceği uyarısında bulunuyor.
Yetkililer, jet yakıtı krizinin havacılık sektörünü pandemi sonrası en büyük operasyonel sınavla karşı karşıya bıraktığını vurguluyor. Gelişmeler yakından takip ediliyor.
